Bài 159 – Theo dõi nồng độ glucose ở bệnh nhân có tình trạng tâm thần bị thay đổi | Y học online, giới thiệu sách Group cập nhật kiến thức y khoa Bài 159 – Theo dõi nồng độ glucose ở bệnh nhân có tình trạng tâm thần bị thay đổi | Y học online, giới thiệu sách Group cập nhật kiến thức y khoa

Lỗi cấp cứu nhi

Bài 159 – Theo dõi nồng độ glucose ở bệnh nhân có tình trạng tâm thần bị thay đổi



Sophia Smith MD

Nên làm gì?

Trẻ em có tình trạng tâm thần thay đổi thể hiện sự thay đổi về tính cách, hành vi hoặc đáp ứng. Chúng có thể xuất hiện buồn ngủ, khó đánh thức, hoặc hoàn toàn không phản ứng. Điều này có thể đe doạ tính mạng nếu nó không được nhận ra và điều trị kịp thời. Nó thường dẫn đến chứng giảm trương lực, có thể dẫn đến tắc nghẽn đường thở và gây cản trở hô hấp, dẫn đến tình trạng thiếu oxy máu và cuối cùng  là suy hô hấp.

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có thể có tình trạng tâm thần thay đổi do các nguyên nhân bao gồm thiếu oxy máu, sốc, co giật, nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não, tăng thân nhiệt, hạ thân nhiệt và hạ đường huyết. Trọng tâm ở đây là hạ đường huyết là một nguyên nhân phổ biến cần điều trị ngay lập tức. Hạ đường huyết ở trẻ sơ sinh có nồng độ insulin máu tăng cao quá mức được thấy ở trẻ sơ sinh có mẹ bị ĐTĐ hoặc tiền sản giật, trẻ sơ sinh non tháng, trẻ sơ sinh nhẹ cân so với tuổi thai, hoặc trẻ sơ sinh bị thai suy. Trẻ sơ sinh của các bà mẹ dùng thuốc hạ đường huyết có thể dễ bị tình trạng hạ đường huyết. Có những trường hợp tăng insulin máu dai dẳng ở trẻ sơ sinh có thể là do tăng insulin máu gia đình hoặc không, và u đảo tụy (insulinoma), hoặc tăng sản tế bào beta. Các nguyên nhân khác của hạ đường huyết sơ sinh bao gồm thiếu hụt nội tiết và khuyết tật chuyển hóa bẩm sinh.

Cần có tính nghi ngờ cao để nhận ra những trẻ có rối loạn chuyển hóa. Biểu hiện của những khuyết tật chuyển hóa bẩm sinh này thường không đặc hiệu và có thể bắt chước các tình trạng bệnh khác. Bệnh chuyển hóa riêng biệt rất hiếm, nhưng gộp chung lại tạo thành một loạt các rối loạn. Mỗi rối loạn là do hoặc sự vắng mặt hoặc giảm hoạt động của một enzym cụ thể. Bệnh nhân có thể có một dạng enzyme không hoạt động hoặc thiếu một đồng yếu tố cần thiết cho quá trình trao đổi chất của một amino acid, carbohydrate, acid béo hoặc hợp chất phức tạp hơn. Các biểu hiện lâm sàng là kết quả từ sự tích tụ các chất chuyển hoá độc hại, thiếu sản xuất các chất trung gian cần thiết hoặc các sản phẩm phụ, hoặc cả hai.

Rối loạn chuyển hóa axít hữu cơ bao gồm một nhóm rối loạn chuyển hóa, tạo ra sự tích tụ axit hữu cơ. Đặc trưng là toan ceton và hạ đường huyết.

Toan ceton, tăng NH3 máu, và hạ đường huyết có thể giải thích sự ngủ lịm và nửa tỉnh nửa mê (obtundation). Các axit hữu cơ tăng lên áp đảo sự cân bằng acid-base của cơ thể, dẫn đến tình trạng toan chuyển hóa. Tình trạng này làm tăng nhu cầu về năng lượng của tế bào, được cung cấp bởi sự tăng thoái biến glucose, dẫn đến hạ đường huyết. Hạ đường huyết bị trầm trọng thêm do ức chế gluconeogenesis gây ra bởi sự tích tụ một hoặc nhiều axit hữu cơ. Hạ đường huyết gây ra sự thay đổi hóc môn dẫn đến việc giải phóng các axit béo tự do từ mô mỡ.

Điều quan trọng là phải chẩn đoán nhanh chóng để ngăn ngừa tổn thương thần kinh vĩnh viễn. Axit hữu cơ và amoniac độc cho não và sự tích tụ của các sản phẩm này có thể dẫn đến phù não. Sự mất bù chuyển hóa được điều trị bằng glucose và bicarbonate đường tĩnh mạch. Sự mất bù sớm hay ceton niệu dai dẳng được điều trị bằng cách loại bỏ protein trong chế độ ăn và khuyến khích chế độ ăn nhiều carbohydrate. Việc điều trị suy giảm chuyển hoá cấp tính trong các rối loạn này bao gồm hydrat hóa, điều chỉnh các bất thường về sinh hóa (toan chuyển hóa, tăng NH3 máu, hạ đường huyết), đảo ngược sự dị hóa / thúc đẩy sự anabolism, loại bỏ các chất chuyển hóa độc hại, điều trị các yếu tố đồng mắc khi có thể (ví dụ, nhiễm trùng, ăn quá nhiều protein), và bổ sung đồng yếu tố (cofactor).

 Điều quan trọng là các thông số lâm sàng được sử dụng để theo dõi tình trạng lâm sàng của bệnh nhân nhưng cũng cần phải có các thông số sinh hóa để theo dõi sát tình trạng toan kiềm và kiểm soát glucose khi bắt đầu phục hồi.


Bạn cũng có thể truy cập website bằng tên miền https://capnhatykhoa.net