Bài 137 – Đảm bảo đủ oxy cho các bệnh nhân hen dùng albuterol | Y học online, giới thiệu sách Group cập nhật kiến thức y khoa Bài 137 – Đảm bảo đủ oxy cho các bệnh nhân hen dùng albuterol | Y học online, giới thiệu sách Group cập nhật kiến thức y khoa

Lỗi cấp cứu nhi

Bài 137 – Đảm bảo đủ oxy cho các bệnh nhân hen dùng albuterol



Madan Dharmar MD

Nên làm gì?

Suyễn là một tình trạng tăng đáp ứng của đường hô hấp do tình trạng viêm mãn tính của đường hô hấp gây ra tắc nghẽn dòng khí lưu thông theo từng đợt. Những đợt tắc nghẽn này có thể xuất hiện với các triệu chứng nhẹ, chẳng hạn như ho khan, thở khò khè, cảm giác lồng ngực bị siết chặt, khó thở; hoặc các triệu chứng nghiêm trọng, như suy hô hấp, co giật do thiếu oxy, thậm chí tử vong. Không có nguyên nhân chính xác cho bệnh hen, nhưng sự tương tác của các nguyên nhân di truyền và môi trường dường như có thể xảy ra. Gần 80% bệnh nhân hen bắt đầu phát bệnh trước 6 tuổi và không phải tất cả trẻ em bị khò khè tái phát đều tiến triển thành hen dai dẳng trong thời thơ ấu. Tiền sử hen của gia đình, dị ứng, nhiễm trùng đường hô hấp dưới nặng, thở khò khè cùng với cảm lạnh, cân nặng lúc sinh thấp, giới tính nam, và tiếp xúc với khói thuốc lá của môi trường được coi là các yếu tố nguy cơ quan trọng cho bệnh hen dai dẳng.

Chương trình Giáo dục và Phòng ngừa Hen phân loại bệnh hen dựa trên bốn tham số: (a) tần số triệu chứng ban ngày, (b) triệu chứng ban đêm, (c) mức độ tắc nghẽn bằng phép đo chức năng hô hấp, và / hoặc (d) lưu lương đỉnh thì thở ra. Theo phân loại này, bệnh hen có thể được phân loại theo bốn nhóm mức độ nghiêm trọng, như là “từng đợt nhẹ “, “dai dẳng nhẹ” “dai dẳng vừa phải” và “dai dẳng nghiêm trọng”. Mục tiêu của việc quản lý hen là giảm viêm đường thở bằng cách sử dụng các thuốc chống viêm kiểm soát hàng ngày, giảm thiểu tiếp xúc với các yếu tố môi trường gây viêm, và kiểm soát các bệnh kèm theo có thể làm hen nặng thêm.

 Khi đợt cấp xảy ra, sự can thiệp sớm sử dụng glucocorticoid toàn thân và các thuốc giãn phế quản đồng vận beta-2 có thể làm giảm mức độ nghiêm trọng của các đợt này. Hen nhẹ từng đợt là nhóm duy nhất không sử dụng thuốc chống viêm (anti-inflammatory) và thuốc giãn phế quản đồng vận beta-2 hàng ngày như tất cả các nhóm khác. Dược lý trị liệu trong điều trị hen có thể được chia thành thuốc giảm nhanh triệu chứng và thuốc kiểm soát dài hạn. Thuốc giảm nhanh triệu chứng được sử dụng để điều trị các giai đoạn cấp tính của co thắt phế quản, bao gồm các thuốc chủ vận β2 dạng hít (ví dụ, albuterol), thuốc kháng cholinergic hít (ví dụ, ipratropium) và glucocorticoid toàn thân trong thời gian ngắn (ví dụ, prednisone). Các thuốc điều trị dài hạn được sử dụng để điều trị bệnh hen kéo dài từ nhẹ đến trung bình, bao gồm các thuốc chống viêm không steroid (ví dụ như cromolyn), glucocorticoid dạng hít (ví dụ như belomethasone), theophylline tác dụng dài, các chất chủ vận beta-2 hít (ví dụ, salmeterol), và các chất kháng leukotriene (ví dụ, montelukast).

Vai trò của thuốc giãn phế quản và oxy trong cơn hen cấp nặng

Trong cơn hen cấp nặng, có hẹp đường thở. Điều này là do viêm đường dẫn khí, dẫn đến phù nề niêm mạc và tăng tiết dịch, và tắc nghẽn đường thở do co thắt phế quản. Phản ứng cân bằng của cơ thể là làm giảm lưu lượng máu tới các đơn vị phổi không được thông khí. Bằng cơ chế này, cơ thể tối đa hoá oxy hóa bằng cách kết hợp tưới máu phổi ở những phế nang còn thông khí được. Trong đợt hen cấp nặng, mô hình thông khí-tưới máu có 2 phương thức, từ vùng tưới máu bình thường đến vùng co mạch do thiếu ôxy.

Trong cơn hen cấp nặng, điều trị bao gồm điều chỉnh giảm thiếu oxy máu, cải thiện luồng khí tắc nghẽn và ngăn ngừa sự tiến triển hoặc tái phát các triệu chứng. Trẻ em được nhập viện để điều trị cơn hen cấp nặng nghiêm trọng bằng oxy bổ sung, các thuốc chủ vận β2 thường xuyên, và glucocorticoid toàn thân. Các thuốc chủ vận β2 hít vào được coi là first-line trong điều trị cơn hen cấp. Điều trị bằng thuốc β2-hít thường được dùng để làm giảm co thắt phế quản và cải thiện oxy hóa.

 Trong cơn hen cấp nặng, khí dung các thuốc chủ vận β2 mà không có oxy có thể gây ra hoặc làm tình trạng thiếu oxy máu nặng hơn. Các thuốc chủ vận β2 có thể làm thay đổi đáp ứng cân bằng của cơ thể bằng cách làm giãn mạch phổi và tăng tưới máu đến các đơn vị phổi thông khí kém, dẫn đến thông khí-tưới máu không phù hợp và làm thiếu oxy máu nhiều hơn. Tình trạng thiếu oxy mô làm tăng sự co thắt phế quản, điều này càng làm trầm trọng thêm tình trạng của đứa trẻ. Cơ chế này ban đầu được thấy ở isoproterenol, một chất chủ vận β-thường được dùng để điều trị hen. Người ta cũng thấy rằng salbutamol có thể làm trầm trọng thêm tình trạng thông khí-tưới máu không phù hợp bằng cơ chế tương tự: giãn mạch phổi và tăng cung lượng tim.


Bạn cũng có thể truy cập website bằng tên miền https://capnhatykhoa.net