» Bài 132 – Nhận biết tam chứng nhức đầu, nôn mửa, và thất điều như là một tổn thương cục bộ của hệ thần kinh trung ương (CNS) Bài 132 – Nhận biết tam chứng nhức đầu, nôn mửa, và thất điều như là một tổn thương cục bộ của hệ thần kinh trung ương (CNS) – Y học online

Lỗi cấp cứu nhi

Bài 132 – Nhận biết tam chứng nhức đầu, nôn mửa, và thất điều như là một tổn thương cục bộ của hệ thần kinh trung ương (CNS)



Elizabeth Wells MD

Nên làm gì?

Các khối u ác tính thần kinh trung ương, như một nhóm, là khối u rắn phổ biến nhất và là khối u ác tính phổ biến thứ hai trong thời thơ ấu, bao gồm khoảng 17% các khối u ác tính trong thời thơ ấu và thanh thiếu niên. Thống kê của Viện Ung thư Quốc gia (NCI) cho thấy có khoảng 2.200 trẻ em ở Hoa Kỳ dưới 20 tuổi được chẩn đoán hàng năm với các khối u CNS xâm lấn. Astrocytomas (u TB hình sao ở não) chiếm khoảng 50%; u nguyên bào tủy và các khối u ngoại bì thần kinh nguyên thủy chiếm khoảng 25%; và những bệnh u thần kinh đệm và u màng não thất khác bao gồm phần còn lại. Không giống như người lớn và trẻ lớn (trên 10 tuổi), những trẻ có khối u não chủ yếu là trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ có khả năng bị ung thư ác tính ở tiểu não và cuống não. U nguyên bào tủy, phát sinh trong lớp vỏ não hoặc trong bán cầu, là khối u não ác tính phổ biến nhất ở trẻ em, với khoảng 400 trường hợp mới ở trẻ em Mỹ mỗi năm.

Hầu hết các bệnh nhân có khối u tiểu não sẽ biểu hiện thất điều. Xác định khi khiếm khuyết khả năng phối hợp vận động và cân bằng, thất điều có liên quan đến rối loạn chức năng của tiểu não hoặc các đường cảm giác hoặc vận động kết nối với nó. Một bác sĩ phải nhận thức được các cột mốc phát triển của đứa trẻ để xác định xem liệu trẻ bị thất điều hay là “tình trạng vụng về” phù hợp với tuổi. Các bệnh khác có thể bị nhầm lẫn với thất điều bao gồm yếu cơ, bệnh cơ hoặc bệnh thần kinh; co cứng; hoặc rối loạn vận động. Cần có một cuộc khám thần kinh cẩn thận để phân biệt những nguyên nhân chung này. Chẩn đoán phân biệt của thất điều rất rộng và bao gồm chấn thương đầu, hội chứng Guillain-Barré, bệnh mạch máu, não úng thủy, viêm và sưng tai trong, thuốc, co giật, bệnh rối loạn chuyển đổi và các khối u dưới lều.

Sự xuất hiện của cơn đau đầu, buồn nôn, hoặc nôn mửa ngày càng tệ, đặc biệt khi thức dậy, sẽ làm tăng mối lo ngại về tăng áp lực nội sọ, đó có thể là tổn thương thứ phát do tổn thương hoặc khối u thần kinh trung ương. Các tình trạng khác có thể có tăng áp lực nội sọ bao gồm tổn thương não do chấn thương, não úng thủy, dị dạng động tĩnh mạch, giả u tiểu não và nhiễm trùng nội sọ. Vì chọc do tủy sống (LP) có thể dẫn đến thoát vị não ở những bệnh nhân tăng áp lực nội sọ, nên chụp CT trước khi LP ở trẻ bị đau đầu.

Nguyên nhân phổ biến nhất gây nhức đầu và nôn mửa ở trẻ là migraine. Nhức đầu migraine thường là nửa bên đầu; đập mạnh hoặc theo nhịp; liên quan đến đau bụng, buồn nôn, hoặc nôn mửa; và tự hết khi nghỉ ngơi. Chúng có thể liên quan đến aura, và 80% bệnh nhân có tiền sử gia đình bị chứng migraine. Nhức đầu thông thường khác là nhức đầu cluster hoặc căng thẳng, nhưng thường không kèm theo buồn nôn. Thăm khám thần kinh đầy đủ nên được thực hiện ở bất kỳ trẻ nào có nhức đầu, nôn mửa, và thất điều. Trong một nghiên cứu ở trung tâm chăm sóc lớn, không có bệnh nhân nào có khối u não trên hình ảnh mà được khám thần kinh bình thường.

Trong khi đau đầu, nôn mửa, và thất điều có thể xảy ra ở tất cả các khối u tiểu não, một số đặc điểm có thể giúp các bác sĩ lâm sàng hướng tới các loại khác nhau. Các khối tế bào hình sao sợi có khuynh hướng khởi phát một cách âm thầm, trong khi các triệu chứng hoặc dấu hiệu của u nguyên bào thần kinh, mặc dù tương tự, nhưng lại tiến triển nhanh hơn. U màng não thất, phát sinh từ tầng của não thất tư, thường có buồn nôn và nôn. U thần kinh đệm ở cuống não thường xuất hiện với bất thường của nhiều dây thần kinh sọ hoặc dấu hiệu neuron vận động trên. Một số bệnh nhân có dấu hiệu không đặc hiệu, chẳng hạn như dễ cáu kỉnh, lơ mơ, chậm lớn, và trì trệ sự phát triển hoặc mất các cột mốc phát triển.

Hình ảnh học thần kinh là một thành phần quan trọng trong việc đánh giá các bệnh nhân nghi ngờ có khối u não. U não không thấy trên tia XQ sọ. CT scan của khối u thường cho thấy một khối tăng âm và càng rõ rết hơn sau khi tiêm chất tương phản; tuy nhiên, khối u nguyên bào thần kinh có thể bị bỏ qua trên CT. Hình ảnh cộng hưởng từ có chất tương phản nên được thực hiện ở tất cả trẻ em bị nghi ngờ có khối u não, sau chụp CT hoặc thay cho chụp CT. Một LP nên được thực hiện để kiểm tra các tế bào ung thư. Chẩn đoán và phân tầng nguy cơ sẽ dựa trên kết quả chụp não, kết quả mô học, và các marker di truyền. Nói chung, trẻ em bị ung thư hệ thần kinh trung ương không chia sẻ tiên lượng thuận lợi cho những trẻ có khối u phổ biến khác; tuy nhiên, sự sống còn đang được cải thiện với những kết hợp phẫu thuật, xạ trị và hóa trị mới. Phẫu thuật vẫn là trọng tâm điều trị hầu hết các khối u não. Các yếu tố nguy cơ cho một tiên lượng xấu bao gồm không có khả năng cắt bỏ hoàn toàn khối u, kích thước khối u lớn, và sự phân tách màng não mềm, nhấn mạnh sự cần thiết phải phát hiện và điều trị sớm. Các nhà nghiên cứu cũng đang xem xét di chứng lâu dài từ hóa trị liệu và xạ trị và kiểm tra khuyết tật về thần kinh và phát triển của những người sống sót lâu dài.

 Ung thư là nguyên nhân thường gặp thứ hai gây tử vong, sau thương tích, ở trẻ em trên 3 tháng tuổi. Phát hiện sớm cùng với chẩn đoán và điều trị chính xác cung cấp cho gia đình cơ hội chữa bệnh tốt nhất.

Hầu hết các khối u não ở trẻ em đều ở dưới lếu và biểu hiện điển hình với đau đầu, buồn nôn và nôn mửa, và thất điều; do đó, bác sĩ nhi khoa phải nhận ra được bộ ba này. Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) khuyên rằng các bệnh nhi ung thư tốt nhất cần được phối hợp với các trung tâm, cung cấp dịch vụ chăm sóc đặc biệt, hỗ trợ. Ngoài việc đóng một vai trò quan trọng trong việc phát hiện ban đầu của tổn thương, bác sĩ điều trị chính cần tiếp tục duy trì mối quan hệ mật thiết với gia đình và các bác sĩ chuyên khoa ung thư để cung cấp sự hỗ trợ cho bệnh nhân và gia đình, đảm bảo sự chuyển tiếp suôn sẻ đến nơi chăm sóc và theo dõi tích cực bệnh ung thư.


Bạn cũng có thể truy cập website bằng tên miền https://capnhatykhoa.net

Bình luận của bạn