» 4. ĐÁNH GIÁ TỔN THƯƠNG TRUNG THẤT HOẶC TIM Ở BỆNH NHÂN CÓ GÃY XƯƠNG ỨC 4. ĐÁNH GIÁ TỔN THƯƠNG TRUNG THẤT HOẶC TIM Ở BỆNH NHÂN CÓ GÃY XƯƠNG ỨC – Y học online

Lỗi cần tránh trong ngoại khoa

4. ĐÁNH GIÁ TỔN THƯƠNG TRUNG THẤT HOẶC TIM Ở BỆNH NHÂN CÓ GÃY XƯƠNG ỨC



Chấn thương ngực kín có thể làm gãy xương ức.  gãy xương ức thường bệnh nhân vẫn ổn định và ít được quan tâm, tự liền mà không cần can thiệp. Mối quan tâm chính trong việc đánh giá bệnh nhân bị gãy xương ức là nguy cơ tổn thương mạch máu của tim hoặc mạch máu lớn do lực ép liên quan đến chấn thương. Nguy cơ đặc biệt đối với các mạch máu là 1 phần đánh giá trong gãy xương ức.

cán xương ức là phần nặng và dày nhất của xương ức, nằm trước mạch máu lớn, tĩnh mạch chủ trên và  mạch máu nội bộ, phân đoạn của cava vena cấp trên , thận động mạch cánh tay đầu phải và trái, đoạn lên và quai động mạch chủ ngực. Gãy thân xương ức có thể xé rách các mạch máu bên trong  hoặc làm tổn thương các mạch máu lớn, làm chảy máu trung thất với hình ảnh trung thất rộng trên XQ ngực (xem Hình 4.1). có thể gây rách màng ngoài tim, tràn máu màng ngoài tim, viêm cơ tim…

thân xương ức mỏng hơn, cấu tạo bửi sụn, không cứng như cán xương ức. phía sau thân xương ức là đường ra của tâm nhĩ phải và thất phải. gãy thân xương ức có thể dẫn tới rách cơ tim, vỡ hoặc chèn ép tim. Các tổn thương liên quan đến phổi (đụng dập, rách) hoặc xương sườn (gãy xương), gãy thân xương ức có thể gây tràn khí hoặc tràn máu màng phổi. tổn thương phế quản, thuyên tắc mỡ hệ thống có thể gây tử vong.

Hiếm khi gãy xương ức do sự bảo vệ của góc sườn và khớp ức sườn tương đối linh hoạt

Hình 4-1: gãy xương ức, có phù nề mô mềm xung quanh

khu vực này (có hoặc không có gãy xương ức) có thể dẫn đến vỡ gan, thủng tạng rỗng hoặc tổn thương tuyến tụy

Trong gãy xương ức, bệnh nhân hầu như luôn phàn nàn về đau vùng xương ức, có thể có biến dạng, đau hoặc bất thường vùng xương ức. xác định bằng chụp XQ ngực nghiêng  (xem Hình 4.1). CT ngực thường dùng để đánh giá trong chấn thương ngực, sẽ phát hiện ra gãy xương ức. khi đánh giá phim ct ngực, bác sĩ ngoại cần chú ý tới vùng xương ức. nhiều bệnh nhân nặng phải thở máy ngay hoặc chấn thương sọ não không thể phàn nàn về đau ngực, có thể bỏ sót. Trong những trường hợp này, những chấn thương khác rõ rệt hơn sẽ thành tâm điểm của sự chú ý

PHẢI LÀM GÌ

Nên giảm hoạt động và cố định xương ức ở bệnh nhân đau nhiều. dùng chỉ thép hoặc vít để cố định các đoạn xương ức. sự tách rời các mảnh xương ức có thể gây nguy hiểm do tổn thương chọc tâm thất phải hoặc cấu trúc sau xương ức

Tỷ lệ đụng dập cơ tim ở bệnh nhân gãy xương ức từ 1,3% đến 62%. Chấn thương tim xác định bởi những đặc điểm sau: (1) CK -MB trên 5% tổng enzyme CPK; (2) điện tâm đồ (ECG) có tổn thương cơ tim cấp; (3) ECG hoặc monitor có rối loạn nhịp tim mới xuất hiện cần điều trị; hoặc (4) siêu âm tim có bất thường chuyển động thành cơ tim. Thường sẽ chỉ cần theo dõi để phát hiện bất kỳ bất thường nào kể trên. Nếu bệnh nhân vẫn ổn định và chỉ gãy xương ức đơn thuần, có thể cho thuốc giảm đau về và theo dõi. Nếu bệnh nhân rối loạn huyết động, cần làm ECG, CK-MB, siêu âm tim, nhập viện theo dõi và đánh giá liên tục 

SUGGESTED READINGS

Brookes JG, Dunn RJ, Rogers IR. Sternal fractures: a retrospective analysis of272

cases. J Trauma I 993;35:46-54.

Chiu WC, D’ Amelio LF, Hammond JS. Sternal fractures in blunt chest trauma: a

practical algorithm for management. Am] Erner Med 1997;15:252-255.

Gibson LO, Carter R, Hinshaw DB. Surgical significance of sternal fracture. Surg

Gynecol Obstet 1962; 114:443-448.

Greenberg MD, Rosen CL. Evaluation of the patient with blunt chest trauma: An

evidence-based approach. Erner Med Clin North Am 1999;17:41-62.

Harley DP, Mena I. Cardiac and vascular sequelae of sternal fractures. J Trauma

I 986;26:553-555.

Roy-Shapira A, Levi I, Khoda J. Sternal fractures: a red flag or a red herring?

.J Trauma 1994;37: 59-61.

Sadaba JR, Oswal D, Munsch CM. Management of isolated sternal fractures: determining the risk of blunt cardiac injury. Ann R Coll Surg Engl 2000;82: 162-166.


Bạn cũng có thể truy cập website bằng tên miền https://capnhatykhoa.net

Bình luận của bạn