» PROBLEM 27 PROBLEM 27 – Y học online

Khí máu động mạch: Tiếp cận case lâm sàng

PROBLEM 27



Một bệnh nhân nam 45 tuổi vào cấp cứu vì chóng mặt, đau ngực và khó thở sau khi uống vài viên sildenafil và and thuốc kích dục (amyl nitrate bulbs) ở một tiệm Spa.

Sinh hiệu:

Mạch: 120

HA: 80/40 mmHg Nhịp thở: 30

SpO2: 80% (FiO2 60%)

Nhiệt: 37.3 oC

Khí máu động mạch bên dưới. Hãy mô tả và phân tích kết quả.

ANSWER

  1. Cân bằng Acid-Base Toan máu trung bình

Giảm CO2 nhẹ: kiềm hô hấp

Bicarbonate giảm trung bình: toan chuyển hóa

Expect pCO2 = (8 + 1.5×16) = 32mmHg => bù trừ thích hợp

Anion Gap = 128 – (92+16) = 128 – 108 = 20 Delta Ratio = (20 – 12)/(24 – 16) = 8/8 = 1.0

=> RAGMA đơn thuần

Vì vậy, chẩn đoán là: RAGMA kèm kiềm hô hấp còn bù

  • Sự oxy hóa

A-a gradient (mmHg) với FiO2 60%

= 450 – (1.25 x 32) – 400

= 450 – 40 – 400

= 450 – 440

= 10

Expect A-a gradient ở nam 45 tuổi = 45/4 + 4 = 15mmHg

=> A-a gradient không tăng, nên không có sự bất tương xứng V/Q A-a gradient (kPa) với FiO2 60%

= 60kPa – (1.25 x 4.3) – 53.3

= 60 – 5.3 – 53.3

= 60 – 58.6

= 1.4

  • Sinh hóa

Hạ natri máu nhẹ

Kiểm tra glucose máu Tăng kali máu trung bình

Expect K+ với pH 7.20 = 5 + (2 x 0.5) = 6.2 mmol/L

=> nồng độ K+ phù hợp với pH Lactate máu tăng đáng kể

Khả năng là nguyên nhân gây RAGMA

Có sự khác biệt đáng kể giữa measured sats và O2 sats probe

=> Saturation gap (khoảng trống bão hòa) = 100 – 80 = 20%

  • Phân tích

Đây là một bệnh nhân rất nặng Sốc giảm oxy mô

Rối loạn nguyên phát là RAGMA do tăng lactate

Gợi ý giảm oxy mô trong bối cảnh oxy máu động mạch bình thường

Type A toan lactic

Những nguyên nhân khác bao gồm:

Type B1: sepsis/bệnh nền (ví dụ: suy gan) Type B2: do thuốc, ví dụ ngộ độc alcohols

Chẩn đoán phân biệt:

Methaemoglobinaemia: phù hợp với việc sử dụng nitrate Thiếu máu nặng

Huyết tán, xuất huyết

Do đó cần kiểm tra mức Hb và MetHb

Kiểm tra blood —> ―có màu chocolate‖

Nếu MetHb tăng, dùng methylene blue 2mg/kg IV

COMMENTS

Một bệnh nhân nam 45 tuổi vào cấp cứu vì chóng mặt, đau ngực và khó

 thở sau khi uống vài viên sildenafil và and thuốc kích dục (amyl nitrate bulbs) ở một tiệm Spa.

Việc biết được loại thuốc kích dục (amyl nitrate) đã dùng là một điều rất có giá trị trong trường hợp này. Các bác sĩ có kinh nghiệm cũng sẽ chú ý sự khác biệt đáng kể về độ bão hòa oxy giữa máy đo SpO2 và khí máu. Sự hiện diện của methaemoglobin có liên quan đến việc đọc sai kết quả của máy đo SpO2 [55], khác với giá trị được tính bởi máy khí máu. (Máy

phân tích khí máu cũng sai, bởi vì đã tính toán đường cong phân ly O2- Hb là bình thường, điều này không đúng ở những trường hợp như bệnh nhân này!)

Việc sử dung amyl nitrate đã được báo cáo là nguyên nhân gây ra methaemoglobinaemia[56], và trường hợp này sẽ cảnh báo bác sĩ cần đánh giá sự hiện diện của bệnh lý, và đề cập đến việc quan sát màu sắc của máu kèm việc sử dụng methylene blue.

  • Hamirani YS, Franklin W, Grifka RG and Stainback RF. Methemoglobinemia in a Young Man. Tex Heart Inst J. 2008;

35(1): 76 – 77

  • Faley B and Chase H. A case of severe amyl nitrate induced methemoglobinemia managed with methylene blue. J Clin Toxicol 2012; 2:4

Bạn cũng có thể truy cập website bằng tên miền https://capnhatykhoa.net

Bình luận của bạn