» PROBLEM 22 PROBLEM 22 – Y học online

Khí máu động mạch: Tiếp cận case lâm sàng

PROBLEM 22




Một bệnh nhân nữ 65 tuổi, tiền sử cắt bỏ ruột vì ung thư đại trực tràng đến phòng cấp cứu với bụng chướng, đau và nôn mửa nhiều.

Sinh hiệu:

Mạch: 120 /min HA: 99/55 mmHg Nhịp thở: 22 /min

SpO2: 92% (FiO2 40%)

Nhiệt: 38.7 oC

Khí máu động mạch bên dưới. Hãy mô tả và phân tích kết quả

ANSWER

  1. Cân bằng Acid base Kiềm máu nhẹ

Tăng CO2 máu: toan hô hấp

HCO3- tăng đáng kể: kiềm chuyển hóa

expect CO2 = 20 + (0.7 x 37) = 47 mmHg do đó CO2 máu cao hơn mức kỳ vọng

AG/DR không tính khi nhiễm kiềm chuyển hóa

Vì vậy, chẩn đoán là nhiễm kiềm chuyển hóa nguyên phát, đồng thời bị nhiễm toan hô hấp (không phải do bù trừ)

  • Sự oxy hóa

Hạ oxy máu nghiệm trọng dù đang hỗ trợ oxy A-a gradient (mmHg) với FiO2 40%

= 300 – (1.25 x 68) – 66

= 300 – 85 – 66

= 300 – 151

= 149

Expect A-a gradient ở nữ 65 tuổi = 65/4 + 4 = 20

=> tăng A-a gradient và có sự bất tương xứng V/Q ARDS (SIRS/hít sặc) do nôn

Bệnh phổi kẽ

Bệnh lý màng hô hấp khác (ví dụ LRTI/APO)

Thuyên tắc phổi

A-a gradient (kPa) với FiO2 40%

= 40 kPa – (1.25 x 8.8) – 9.0

= 40 – 11.0 – 9.0

= 20

  • Điện giải

Natri máu bình thường Kali máu bình thường

Expect K+ với pH = 5 – (0.5 x 5) = 4.75 mmol/L

Do đó K+ phù hợp với pH Hạ clo máu nặng

Mất từ đường tiêu hóa do nôn Hạ glucose máu đáng kể

Cần điều chỉnh với 50ml 50% dextrose IV Lactate bình thường

Nhiễm trùng huyết nặng/nhồi máu mạc treo ít có khả năng hơn.

  • Phân tích

ABG cho thấy kiềm chuyển hóa và toan hô hấp là 2 rối loạn riêng biệt cùng tồn tại

Kiềm chuyển hóa

Giảm clo máu

Bệnh sử có nôn và phẫu thuật – gợi ý tắc ruột với mất HCl Cũng cần đánh giá những nguyên nhân khác

Hội chứng Bartter/Cushing Do thuốc: lợi tiểu quai

Hội chứng Milk-alkali

Toan hô hấp và giảm oxy máu Suy hô hấp Type II

Bất tương xứng V/Q – bệnh sử có sốt và nôn => cần chú ý đến viêm phổi do hít sặc

Chụp XQ phổi

Điều trị sớm cho nhiễm trùng hô hấp dưới do hít sặc Tìm kiếm những nguyên nhân khác: BC x 2 and Urine m/c/s

Những nguyên nhân khác gây bất tương xứng V/Q cũng cần được chú ý sớm hơn

CT động mạch phổi nếu lâm sàng nghi ngờ để loại trừ thuyên tắc phổi Cần điều trị tắc ruột + LRTI

Bù dịch IV tùy theo nhịp tim < 100 và HATT > 100mmHg Kháng sinh tùy vào nguồn nhiễm trùng

Hội chẩn ngoại kèm XQ bụng hoặc CT bụng Giảm đau/chống nôn

Bù glucose

COMMENTS

Một bệnh nhân nữ 65 tuổi, tiền sử cắt bỏ ruột vì ung thư đại trực tràng đến phòng cấp cứu với bụng chướng, đau và nôn mửa nhiều.

Trường hợp này đại diện cho một rối loạn kép gồm nhiễm kiềm chuyển hóa và nhiễm toan hô hấp. Nhiễm toan hô hấp nghiêm trọng hơn mong đợi khi

tính toán sự bù trừ, và vì lẽ đó (kết hợp với A-a gradient tăng) có thể đại diện cho bệnh lý độc lập. Các bác sĩ có kinh nghiệm sẽ nhận ra cả hai bất thường với các chẩn đoán phân biệt thích hợp, và sau đó liên kết chúng lại với các dấu hiệu lâm sàng. Rất có khả năng người phụ nữ này bị tắc ruột với nôn mửa phức tạp do mất HCl và hít sặc.


Bạn cũng có thể truy cập website bằng tên miền https://capnhatykhoa.net

Bình luận của bạn