» CHỤP ĐỘNG MẠCH VÀNH CHỤP ĐỘNG MẠCH VÀNH – Y học online

Hướng dẫn quy trình kỹ thuật nội khoa chuyên ngành tim mạch

CHỤP ĐỘNG MẠCH VÀNH



I.   ĐẠI CƯƠNG

Chụp động mạch vành (ĐMV) là thủ thuật cơ bản và được sử dụng rất rộng rãi trong các quy trình can thiệp về tim mạch với mục đích đánh giá toàn bộ hệ động mạch vành về mặt hình thái. Chụp động mạch vành được tiến hành với việc sử dụng các ống thông chuyên dụng để đưa thuốc cản quang vào trong lòng động mạch vành, qua đó  hiển thị hình ảnh của hệ động mạch vành trên màn hình tăng sáng, dựa vào các hình ảnh này cho phép đánh giá những tổn thương của hệ động mạch vành như hẹp, tắc, lóc tách, huyết khối,…

II.   CHỈ ĐỊNH

  1. Nhồi máu cơ tim cấp có ST chênh lên.
  2. Đau ngực không ổn định và nhồi máu cơ tim không ST chênh lên.
  3. Đau thắt ngực ổn định: chụp động mạch vành nhằm xét can thiệp khi các thăm dò không xâm lấn thấy nguy cơ cao hoặc vùng thiếu máu cơ tim rộng, hoặc người bệnh đã được điều trị tối ưu nội khoa không khống chế được triệu chứng.
  4. Có thể chỉ định ở những người bệnh nghi ngờ có bệnh mạch vành hoặc đã biết trước có bệnh mạch vành.
  5. Chụp động mạch vành kiểm tra trước phẫu thuật tim, mạch máu lớn ở người lớn tuổi (nam > 45; nữ > 50).
  6. Chụp động mạch vành kiểm tra trước những phẫu thuật không phải tim mạch ở những người bệnh nghi ngờ bệnh mạch vành.
  7. Sau cấp cứu ngừng tuần hoàn ngoài bệnh viện.
  8. Đau ngực tái phát sau can thiệp động mạch vành hoặc sau phẫu thuật làm cầu nối chủ-vành.
  9. Suy tim không rõ nguyên nhân.
  10. Chụp động mạch vành kiểm tra những bất thường động mạch vành được phát hiện trên chụp cắt lớp vi tính đa dãy động mạch vành.
  11. Những người bệnh có rối loạn nhịp nguy hiểm (nhịp nhanh thất, block nhĩ-thất,…).
  12. Một số trường hợp đặc biệt khác (nghề nghiệp, lối sống nguy cơ cơ cao; kết hợp thăm dò khác,…).

III.   CHỐNG CHỈ ĐỊNH

Gần như không có chống chỉ định tuyệt đối với chụp động mạch vành, chỉ lưu ý những chống chỉ định tương đối như:

IV.   CHUẨN BỊ

1. Người thực hiện

Gồm 02 bác sĩ và 02 kỹ thuật viên được đào tạo thành thạo về tim mạch can thiệp.

2.   Phương tiện

Các loại ống thông khác tuỳ thủ thuật: Amplatz (AL, AR), ống thông đa dụng (MP).

Hình 1. A: Bộ ống thông thường dùng trong chụp động mạch vành từ động mạch đùi (ống thông chụp ĐMV phải Judkins (JR); ống thông chụp động mạch vành trái (JL);

và ống thông pigtail để chụp buồng thất trái). B: các loại ống thông khác để chụp ĐMV, từ trái qua phải: ống thông chụp ĐMV phải loại 3D (JL); ống thông chụp ĐM vú trong trái (LIMA); ống thông Amplatz trái (VB); Cobra; Amplatz phải; Simon; JR).

Với động mạch đùi, không cần tiêm heparin và nitroglycerin (nếu chỉ chụp ĐMV).

Hình 2. Ống thông Tiger (Radial TIG) trong chụp ĐMV qua đường ĐM quay (trên)

và ống thông Jacky (dưới). B,C: Mô tả kỹ thuật chụp ĐMV qua đường động mạch quay, chỉ cần 1 ống thông TIG là có thể chụp cả ĐMV trái và phải bằng cách xoay ống thông.

V.     CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

1. Chụp động mạch vành qua đường động mạch quay

Bơm nước muối sinh lý có pha sẵn heparin (flush) ống thông (catheter) chụp, lau dây dẫn (guidewire) bằng gạc tẩm nước muối pha heparin.Luồn dây dẫn vào trong lòng catheter chụp.Kết nối đường cản quang vào manifold, đảm bảo không có khí tồn tại trong đường cản quang.

Bảng 1. Các góc chụp động mạch vành

Đoạn mạch vành Lỗ vào, các chỗ phân nhánh
Thân chung động mạch vành trái Trước sau (AP) Nghiêng trái chếch đầu Nghiêng trái chếch chân (Spider)
Đoạn 1 động mạch liên thất trước Nghiêng trái chếch đầu Nghiêng phải chếch chân
Đoạn 2 động mạch liên thất trước Nghiêng trái chếch đầu Nghiêng phải chếch đầu Nghiêng trái 90˚ (lateral)
Đoạn 3 động mạch liên thất trước AP Nghiêng phải chếch đầu Nghiêng trái 90˚
Nhánh chéo (Diagonal) Nghiêng trái chếch đầu Nghiêng phải chếch đầu hoặc chếch chân
Đoạn 1 động mạch mũ Nghiêng phải chếch chân Nghiêng trái chếch chân
Đoạn 2 động mạch mũ Nghiêng phải chếch chân Nghiêng trái chếch chân Nghiêng phải chếch đầu
Nhánh giữa (Ramus) Nghiêng trái chếch chân Nghiêng phải chếch chân Nghiêng trái 90˚
Nhánh bờ (OM) Nghiêng phải chếch chân Nghiêng trái chếch chân Nghiêng phải chếch đầu (đánh giá đoạn xa)
Đoạn 1 động mạch vành phải Nghiêng trái 30˚
Đoạn 2 động mạch vành phải Nghiêng trái 30˚ Nghiêng phải 30˚ Nghiêng trái 90˚
Đoạn 3 động mạch vành phải Nghiêng trái chếch đầu Nghiêng trái 90˚
Nhánh liên thất sau (RPDA) Nghiêng trái chếch đầu
Nhánh sau bên (RPL) Nghiêng trái chếch đầu Nghiêng phải chếch đầu Nghiêng phải 30˚

Trong thực hành, các tư thế thường dùng để đánh giá động mạch vành như sau:

2.   Chụp động mạch vành qua đường động mạch đùi

Hình 3. Kỹ thuật chụp ĐMV từ đường động mạch đùi: chụp ĐMV trái với ống thông JL (A-D); Chụp ĐMV phải với ống thông JR (E-G).

3.   Đánh giá kết quả chụp động mạch vành

3.1. Hình ảnh giải phẫu hệ động mạch vành liên quan chụp mạch (hình 4)

Hình 4. Hình ảnh hệ thống ĐMV. LMCA: thân chung ĐMV trái; LAD: nhánh liên thất trước; Circomflex (LCx): nhánh ĐM mũ; RCA: nhánh ĐMV phải; Diag: nhánh chéo;

OM: nhánh bờ; PDA: nhánh liên thất sau (xuất phát từ ĐMV phải); PL: nhánh quặt ngược thất trái; Septal Perf.: nhánh vách; RV branch: nhánh thất phải; AVN: nhánh nuôi nút nhĩ thất;

LA: nhánh nhĩ trái; LIMA: động mạch vú trong trái; Ramus Int: nhánh phân giác.

Hình 6. Hình ảnh chụp ĐMV phải ở tư thế nghiêng trái 30o (A) và nghiêng phải 30o (B).

3.1.   Cách đánh giá kết quả

VI. TAI BIẾN VÀ XỬ TRÍ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. Morton J.Kern. Interventional Cardiac Catheterization Handbook 3rd-2013; 169-220.
  2. Percutaneous interventional cardiovascular medicine – The PCR-EAPCI textbook: volume II, part 3.
  • Bs Phạm Hoàng Thiên hot icon

    Chương mới nhất: Ngất ở trẻ em

  • Kinh nghiệm lâm sàng

    Chương mới nhất: TÔI ĐÃ HỌC ĐỌC ECG NHƯ NÀO? (AD PHẠM MINH)

  • Câu hỏi trắc nghiệm

    Chương mới nhất: Thi hết môn chăm sóc bệnh nhân nội khoa lớp 18DD5a1

  • Các lỗi thường gặp trong lâm sàng hot icon

    Chương mới nhất: Chương V: Thủ thuật tại giường

  • Bs Thái Ngân Hà

    Chương mới nhất: Phình động mạch chủ và bóc tách mạch chủ: Các tips để thực hành

  • Sổ tay luyện dịch tài liệu y khoa hot icon

    Chương mới nhất: PHẦN 1 TỪ VÀ MẪU CÂU DIỄN TẢ BỆNH TẬT NÓI CHUNG

  • Lỗi cần tránh trong cấp cứu hot icon

    Chương mới nhất: Bài 186- Bạn Đã Từng Cân Nhắc Chỉ Định Liệu Pháp Nhũ Tương Lipid?

  • Questions of Cardiology

    Chương mới nhất: Bao nhiêu trường hợp nhịp nhanh thất không đều?

  • Chia sẻ case lâm sàng

    Chương mới nhất: Cas 01

  • Tim mạch học những điều cần biết hot icon

    Chương mới nhất: Chương 69 Bệnh tim mạch ở người nhiễm HIV/AIDS


  • Bạn cũng có thể truy cập website bằng tên miền https://capnhatykhoa.net