CHƯƠNG 5 – ĐỘNG VẬT HOANG DÃ –CẮN VÀ ĐỐT | Y học online, giới thiệu sách Group cập nhật kiến thức y khoa CHƯƠNG 5 – ĐỘNG VẬT HOANG DÃ –CẮN VÀ ĐỐT | Y học online, giới thiệu sách Group cập nhật kiến thức y khoa

Hướng dẫn cấp cứu tại gia đình

CHƯƠNG 5 – ĐỘNG VẬT HOANG DÃ –CẮN VÀ ĐỐT



CÂU HỎI

Một phụ nữ trẻ đang cho chú sóc ăn bánh mỳ bỗng nó cắn vào tay cô. Cô lo mình bị lây bệnh dại. Đâu là điều cô không nên làm?

  1. Rửa sạch vết thương ngay lập tức bằng xà phòng và nước
  2. Hỏi trung tâm dự phòng y tế nhưng con vật nào có thể gây bệnh dại ở địa phương
  3. Nghĩ con sóc giống mấy con vật nuôi trong nhà thôi mà
  4. Không cần lo lắng. Sóc khỏe mạnh thế này sao lây được bệnh dại cho người

TRẢ LỜI

  1. Sai. Bạn nên rửa sạch vết thương, các vi khuẩn (thậm chí virus dại) có thể rửa trôi đi.
  2. Không đúng. Gọi cho trung tâm y tế có thể giúp bạn xác định nguy cơ và hướng dẫ bạn
  3. Đúng. Tôi hi vọng bạn cũng hướng dẫn các con bạn rằng chó mèo cũng không nên thân thiện quá với chúng
  4. Sai. Bất cứ con vật nào cũng có thể bị dại, nhưng thường nếu nó có bệnh nó sẽ có biểu hiện.

DỰ PHÒNG CÁC VẤN ĐỀ THƯỜNG GẶP

Sau khi bị cắn, nhiễm khuẩn là vấn đề cần quan tâm. Chắc chắn chúng ta lo lắng về nọc độc, bệnh dại và các bệnh khác. Nhưng nhiễm trùng da và mô mềm hay gặp nhất. Do đó, cần làm sạch khu vực bị cắn bằng xà phòng và nước là điều cực kỳ quan trọng

Tất nhiên, sẽ tốt hơn nếu dự phòng côn trùng đốt bằng DEET hoặc dầu sả, dầu phong lữ hay dầu neem. Mặc áo dài tay và đi bốt cao nhét quần vào. Chú ý nơi bạn sẽ đi vào, chú ý nằm màn để tránh muỗi

RẮN CẮN

Có hai loại rắn độc thường ở Hoa Kỳ: rắn hổ bướm (pit vipers) và rắn san hô (coral)

Rắn hổ bướm có cảm biến nhiệt, là một hố nằm ở mỗi bên giữa lỗ mũi và mắt. Đầu chúng hình tam giác, mắt có đồng tử hình elip, trông giống như khe hở. Những con rắn san hô có đồng tử tròn, có sọc vằn vàng, đỏ đen trên thân. Có thể nhầm với rắn
sữa không độc. Tuy nhiên bạn nên tránh xa cả 3

DẤU HIỆU BẠN BỊ RẮN KHÔNG ĐỘC CẮN (RẮN SỮA)

Những con rắn không độc có xu hướng để lại nhiều dấu răng nhỏ. Rắn độc sẽ có 1 đến 4 dấu răng lớn hơn (răng nanh). Các vết cắn do rắn độc thường chảy nhiều máu hơn do răng nanh xâm nhập sâu vào thịt và nọc độc có thể gây xuất huyết.

Nếu nọc độc ngấm vào, khu vực bị cắn sẽ sưng lên trong vòng 10-15 phút. Điều này không luôn nguy hiểm nhưng đôi khi nó có thể làm ngừng lưu thông máu tới nơi tổn thương, nếu điều đó xảy ra, cần phẫu thuật rạch da vùng này để giải quyết vấn đề co thắt mạch

Các manh mối khác để bạn nghĩ tới bị rắn cắn là:

• Đau dữ dội, thường cảm giác như bị bỏng, ngay sau khi bị cắn

• Vị kim loại trong miệng hoặc tê cứng lưỡi

• Cảm giác ngứa ran hoặc vã mồ hôi

Tăng thông khí do lo lắng cũng có thể gây ngứa ran và vã mồ hôi. Nếu bạn không chắc về nguyên nhân gây ra, thở chậm hoặc thở lại vào túi nilon trong 1-2 phút sẽ giảm các triệu chứng gây ra do lo lắng nhưng không giảm triệu chứng do nọc độc gây ra.

XỬ TRÍ

Nếu bạn bị cắn – trừ khi bạn thực sự biết rắn cắn bạn là con gì và chắc chắn nó không độc, còn không thì bạn phải nhập viện ngay lập tức, vì thuốc giải độc duy nhất là antivenin

Điều đó không có nghĩa là bạn sẽ luôn cần thuốc antivenin. Khoảng 20% ​​vết cắn từ rắn độc không truyền nọc độc qua và chỉ 20% trường hợp dù tiêm vẫn nguy hiểm đến tính mạng, Nhưng đừng chờ đợi xem điều gì xảy ra, dùng thuốc sớm có thể giúp cứu sống bạn

Trong khi bạn cố miêu tả con rắn như nào để bác sĩ cân nhắc cần dùng antivenin không, điều đó rất phí thời gian. Hãy nhớ cảnh giác ngay cả với những con rắn đã chết. Chứng có thể tấn công từ khoảng cách của nửa chiều dài cơ thể của chúng, phản xạ tấn công vẫn có thể tồn tại trong 90 phút sau khi chúng chết. Tốt nhất chụp bức ảnh nó

Nếu bạn cần phải đi một khoảng cách dài, hãy cân nhắc gọi điện trong khi di chuyển nếu có thể. Trong khi đó, bạn cần làm chậm sự lan truyền của nọc độc bằng cách quấn khu vực bị cắn bằng băng chun. Nhưng kiểm tra và nới lỏng nếu cần khi bạn không sờ thấy mạch ở cổ tay hoặc bàn chân

Bạn có thể dị ứng với nọc rắn

Nọc độc rắn, giống như ong, nhện, kiến, hoặc bất kỳ nọc độc khác, có thể gây ra phản ứng dị ứng đe dọa tính mạng gọi là phản vệ. Các triệu chứng, chẳng hạn như khó thở, nổi mề đay, và cảm thấy mệt mỏi chỉ xảy ra trong vài giây hoặc vài phút sau khi bị cắn, sau đó là khó thở nặng, sốc, trụy mạch và ngừng tim. Bất kể nguyên nhân nào, việc điều trị bao gồm tiêm epinephrine càng sớm càng tốt (chẳng hạn như dùng EpiPen) và, tất nhiên, phải nhanh chóng nhập viện

ĐỪNG NÊN

• Đừng rạch vết thương hay cố gắng hút nọc độc ra, nó làm tăng nguy cơ vết thương sẽ bị nhiễm khuẩn

• Không nên garo, bạn sẽ gây nguy hiểm cho mô bằng cách giảm lưu thông máu. Ngoài ra ga ro khu trú nọc độc, khi nới lỏng sẽ làm bùng nổ lượng nọc tập trung vào hệ tuần hoàn gây nguy hiểm hơn là để nó tự khuếch tán

NHỆN CẮN

Ở Hoa Kỳ, nhện nâu, nhện lang thang và nhện đen là ba loại nhện gây hại cho con người. Thường thì thủ phạm không bao giờ được nhìn thấy: bằng chứng duy nhất của vết cắn và tổn thương do nọc độc gây ra. Thường thì bạn sẽ nhận ra nó là loại nhện nào

Nhện nâu thường núp dưới những chiếc hộp cũ, ga trải giường hoặc bất cứ thứ gì để 1 chỗ đã vài giờ. Các vết cắn ban đầu ít hoặc không đau. Sau vài giờ khu vực bị cắn bắt đầu đau nhói

Manh mối

Nhện nâu và vết cắn của nó

Manh mối đầu tiên của bạn về vết cắn của nhện nâu có thể là 1 chấm đen, nơi nọc độc bắt đầu gây hoại tử mô da. Điều này có thể xảy ra trong vài phút hoặc vài giờ sau khi cắn. Tổn thương có thể nhỏ , nông hoặc sâu rộng. Bệnh nhân cảm giác thi thoảng có sốt và mệt

Biến chứng

Khi da chết bong ra, nếu tổn thương sâu, vết thương bên dưới có thể mất nhiều tuần để lành. Giống như với bất kỳ vết thương nào, đều có nguy cơ nhiễm trùng. Một số vết thương đủ lớn để gây ra sẹo. Thậm chí cần phải vá da

Xử trí

Chườm mát hoặc đá lạnh giúp giảm đau. Cần đặt miếng vải giữa da và túi nước đa. Chườm 10 phút 1 lần để tránh tổn thương da do lạnh. Có thể cần dùng thêm thuốc giảm đau

Làm sạch vết thương một hoặc hai lần mỗi ngày. Băng gạc nếu nguy cơ nhiễm bẩn, cố loại bỏ lớp da chết, dày và màu đen – gọi là da hoại tử. Để nó tróc ra mà không tổn hại gì lớp da khỏe mạnh bên dưới. Có thể dùng kháng sinh nếu có biểu hiện nhiễm khuẩn

 NHỆN LANG THANG (hobo)

Vết cắn của loài nhện hobo tương tự như nhện nâu nhưng tổn thương da nhẹ hơn. Nếu phát hiện vết cắn và con nhện không phải màu nâu thì thủ phạm có khả năng là hobo. Điều trị như nhau.

NHỆN GÓA PHỤ ĐEN (BLACK WIDOW)

Con này thường sống dưới mái hiên nhà, đống gỗ.

Manh mối

Thường thì một vết cắn của góa phụ đen cảm giác như vết chich hoặc cấu, thậm chí không cảm giác gì. Tổn thương da nhỏ. Đôi khi bằng chứng chỉ là 2 dấu răng nanh nhỏ nếu bạn để ý kĩ. Góa phụ đen có hình đồng hồ cát màu đỏ ở bụng

Sau vài phút đến vài giờ, đau cơ kèm chuột rút nặng ở chân, tay, bụng, ngực và lưng. Trừ khi bạn nghi ngờ khi có vết cắn, còn không bạn khó nhận ra nguyên nhân. Thậm chí nhầm với đau tim, viêm ruột thừa hoặc các bệnh nghiêm trọng khác. Huyết áp của bạn có thể tăng cao, buồn nôn, nôn và vã mồ hôi. Co giật có thể có nhưng hiếm khi gây tử vong. Các triệu chứng nặng có thể gặp ở trẻ con và người già

Xử trí

Chườm mát xung quanh vị trí cắn giúp giảm đau, dùng thuốc giảm đau, chườm ấm quanh khu vực bị chuột rút. Cơn đau thường biến mất trong vài ngày. Antivenin đôi khi được dùng, hay dùng

Antivenin – giải độc tố

Cho dù bạn sử dụng thuật ngữ giải độc tố, hay antivenin, thì bạn cũng đang nói về loại thuốc chứa kháng thể với độc tố cụ thể. Nó có thể giúp ngăn tổn thương thêm. Bạn dùng cành sớm, càng ít nguy cơ tổn thương nội tạng. Nếu vậy, tại sao bạn không dùng nó cho tất cả những người bị nhện hay rắn cắn?

1. Nó có thể gây ra phản ứng phản vệ đột ngột, đe dọa tính mạng hoặc bệnh huyết thanh. Sốt và mệt mỏi kéo dài vài tuần.

2. nó không có sẵn

3. Nó rất đắt. Chi phí có thể lên tới hàng chục ngàn đô la.

Tất nhiên, antivenin cũng có thể là cứu cánh, vì vậy nếu bạn bị cắn, cách tốt nhất của bạn là đến viện càng sớm càng tốt. Bạn sẽ được theo dõi và đánh giá xem có nên dùng antivenin hay không hơn ở trẻ nhỏ và người già.

ĐỘNG VẬT CÓ VÚ CẮN

Ngoài tổn thương da, động vật có vú có thể gây rách da hoặc tổn thương cơ, mạch máu, thần kinh và thậm chí cả xương. Và nó luôn đưa vi khuẩn vào những khu vực bị cắn này. Cần dẫn lưu vết cắn tốt và coi nó như vết thương xuyên thấu

Nói chung, động vật càng lớn và hàm càng khỏe thì tổn thương mô và nguy cơ nhiễm trùng càng lớn.

MÈO CẮN

Răng mèo có thể đâm sâu vào thịt. Miệng chúng thường chứa một loại vi khuẩn khó chịu có tên Pasteurella multocida, có thể gây nhiễm trùng nhanh chóng và nguy hiểm. Càng sớm dùng kháng sinh càng tốt. Thuốc kháng sinh uống thường điều trị Pasteurella là amoxicillin-clavulanate (Augmentin), cefprozil (Cefzil), cefuroxime (Ceftin) và azithromycin (Zithromax).

Vết cắn vào tay

Bàn tay của bạn có rất nhiều gân và cơ nông. Chúng không có nguồn cấp máu nhiều để ngăn nhiễm khuẩn. Do đó, vết cắn của động vật vào tay có thể làm bạn có nguy cơ nhiễm trùng nặng

Làm sạch vết cắn và bắt đầu dùng kháng sinh nếu có. Nên điều trị cả nhiễm trùng tụ cầu khuẩn và nhiễm trùng do mèo cắn

BỊ CẮN DO ĐỘNG VẬT BỊ DẠI

Bệnh dại rất hiếm ở Hoa Kỳ, nhưng gây chết người và không có thuốc chữa. Có một loại vắc-xin, nhưng bạn phải tiêm trước khi các triệu chứng bắt đầu. 1 số khuyến cáo đề nghị tiêm loạt vacxin gồm 3 mũi trước khi phơi nhiễm; Còn lại thì đợi tới khi bị động vật cắn nghi bị dại. Các triệu chứng bệnh dại thường bắt đầu một tháng hoặc hơn sau khi tiếp xúc nhưng có thể bắt đầu trong vòng một vài ngày. Nếu bạn bị động vật cắn, hỏi hỏi bộ phận y tế dư phòng xem loại động vật đó có nguy cơ mắc bệnh dại trong khu vực của bạn không. Nếu có, bạn sẽ cần tiêm phòng bệnh dại. Nếu có thể bắt được con vật đó, nhốt nó trong 10 ngày để theo dõi dấu hiệu bệnh dại

Dơi cắn luôn là một mối lo. Tùy thuộc vào khu vực, gấu trúc, cáo và chồn hôi có thể có nguy cơ cao mắc bệnh dại. Ngay cả thỏ cũng được biết là có mắc bệnh dại. Nên cẩn thận với chó mèo không được tiêm phòng.

Xử trí

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng rửa sạch kỹ vết thương làm giảm đáng kể nguy cơ bị nhiễm bệnh dại. rửa vết thương với dung dịch dưới đây thực sự tốt, theo thứ tự ưu tiên:

• Povidone-iodine (Betadine)

• 2% benzalkonium clorua (Zephiran Clorua)

• Xà phòng và nước

• Nước thường

Những chất này đã được chứng minh loại bỏ phần lớn vi khuẩn dại và giảm đáng kể nguy cơ bị nhiễm bệnh.

Nếu ở đó, không có chuyên gia nào giúp đỡ, để xử lý một con vật chết mà bạn nghi ngờ có thể nó mắc bệnh dại, bạn cần đeo khẩu trang, găng tay và xẻng để chôn con vật đã chết. Nếu có thể, hãy thêm một chiếc tạp dề không thấm nước cùng với kính bảo hộ và mặt nạ. Chôn sâu xác con vật này dưới mặt đất để các động vật khác ít có khả năng moi nó lên

Tại sao bệnh dại do rơi cắn lại khó phát hiện

Dơi rất có ích. Chúng ăn hàng tấn côn trùng. Nhưng một số con cũng có bệnh dại. Và mọi người thậm chí bị bệnh dại khi tiếp xúc với dơi ngay cả khi không có vết cắn hoặc vết xước nào. Những chiếc răng nhỏ giống như răng cưa của chúng có thể đâm thủng da nhỏ đến mức bạn không thể tìm thấy vết thương.

Vì vậy, nếu bạn đã từng tiếp xúc với dơi, ngủ trong một căn phòng có dơi hoặc bị dơi tấn công, hãy nên tiêm phòng dại. Đã có người bị bệnh dại trong cả hai trường hợp này mà không tìm thấy vết thương nào cả

ONG, ONG BẮP CÀY VÀ KIẾN ĐỐT

Ong, ong bắp cày và kiến ​​lửa đều tiêm nọc độc có thể gây ra phản ứng dị ứng đe dọa đến tính mạng. Cho dù bạn có bị dị ứng với nó trước đó hay không. Một con ong có thể để lại ngòi và túi nọc độc của nó mắc kẹt trong da của bạn, vẫn tiếp tục bơm nọc độc vào. Cho nên bạn phải rút nó ra càng nhanh càng tốt. Ong bắp cày không có nọc độc, chúng đốt và bay đi mang theo ngòi của chúng

Dưới đây là một số phương pháp điều trị có thể giúp giảm đau và ngứa do ong hoặc kiến đốt:

• Một túi nước đá (với một miếng vải đặt giữa da và túi), một miếng vải lạnh, ướt hoặc bất cứ thứ gì lạnh (như một lon soda hoặc một túi rau đông lạnh) áp lên da qua tấm vải không quá mười phút một lần

• Hỗn hợp bột baking soda và nước

• Một miếng vải ngâm giấm

• Hỗn hợp bột baking soda và giấm

• Thuốc lá ướt

Thường không cần dùng thuốc trừ khi vết đốt tại chỗ ngứa, sứng đỏ hoặc nhiều nốt, có phát ban hoặc có tiền sử dị ứng. Trong những trường hợp như vậy, có thể dùng một loại thuốc kháng histamine như diphenhydramine (Benadryl), hoặc một corticoid trong vài ngày như prednison.

Cần giữ khu vực bị đốt sạch sẽ để tránh nhiễm trùng. Kiến lửa đốt chỉ để lại những vết sưng nhỏ.

PHẢN VỆ

Phản vệ là một phản ứng dị ứng đe dọa tính mạng có thể xảy ra sau khi bị côn trùng đốt, nhện cắn, rắn cắn và nhiều loại côn trùng có độc khác gây ra. Cũng có thể xảy ra sau dùng thuốc hoặc thực phẩm. Trên thực tế, bất cứ cái gì cũng có thể gây ra phản ứng dị ứng nghiêm trọng ở một người nào đó.

MANH MỐI

Những triệu chứng có thể xảy ra trong vài phút hoặc thậm chí vài giờ sau tiếp xúc:

XỬ TRÍ

Những người nghi bị phản vệ cần xử trí ngay lập tức.

Nếu trước đó, bạn từng bị dị ứng cho vết cắn hoặc đốt, nên tham khảo ý kiến bác sĩ về việc có sẵn 1 chiếc bút epipen trong người. Đừng bao giờ trì hoãn điều này


Bạn cũng có thể truy cập website bằng tên miền https://capnhatykhoa.net