» Case 163 Case 163 – Y học online

Cas lâm sàng cấp cứu nhi khoa 2019

Case 163



Diana Yan

Question

Trẻ nữ, 5 tháng tuổi vào khoa cấp cứu do đầu có kích thước lớn và nôn. Trẻ được phát hiện bởi bác sĩ nhi khoa của bé khi bố mẹ trẻ nhận thấy rằng đầu trẻ dường như lớn hơn bình thường. Bác sĩ của bé dặn gia đình theo trong một tháng bởi vì lúc đó trẻ không có biểu hiện gì bát thường, và phát triển cũng phù hợp với lứa tuổi. Hôm nay, mẹ bé mang trẻ vào do nôn nhiều lần. Bà cho biết rằng trẻ nôn sau ăn, và tình trạng này đã kéo dài được 2 tuần. Ngoài ra không ghi nhận bất thường khác. Không co giật, không sốt, không có cử động bất thường, hay tiêu chảy cũng không có triệu chứng của đường hô hấp trên. Ngoài ra chưa phát hiện bất thường nào khác và tiền sử y khoa không có gì đáng kể. Thăm khám lâm sàng cho thấy trẻ tỉnh, túm lấy những vật mà bạn để trước mặt trẻ. Thăm khám thần kinh bình thường và đồng tử hai bên tương đồng và phản ứng đồng tử bình thường. Vòng đầu của trẻ là 50cm, >97 bách phân vị. Bác sĩ nhi của trẻ gửi biểu đồ phát triển vòng đầu của trẻ và bạn nhận ra rằng sự phát triển vượt quá 3 bách phân vị trong vòng 2 tháng trước với tiến triển tăng nhanh ở một tháng trước. Các bác sĩ ngoại thần kinh đến để đánh giá tình trạng của trẻ và CT sọ não được chỉ định

Tiến hành điều trị tình trạng này như thế nào?

Answer

Cần đặt dẫn lưu não thất – ổ bụng – ventriculoperitoneal shunt (VP shunt). Trẻ này mắc phải tình trạng não úng thủy – hydrocephalus, làm gia tăng thể tích dịch não tủy – cerebrospinal fluid (CSF) trong hệ thống não thất của não. Ở những trẻ này các đường khớp sọ vẫn mở, có thể biểu hiện tăng kích thước vòng đầu. Não úng thủy là do giảm hâp thu CSF, tăng sinh CSF, bất thường lưu thông CSF hoặc xuất hiện dịch khác trong não thất (như máu). Với việc gia tăng thể tích não thất sẽ làm tăng áp lực nội sọ – intracranial pressure ICP. Khi tăng ICP, các cấu trúc não sẽ bị di lệch khỏi vị trí bình thường.

Nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng não úng thủy, nhưng thường gặp nhất vẫn là xuất huyết trong não thất – intraventricular hemorrhage, tắt cống não – aqueduct stenosis, viêm màng não, dị dạng Arnold – Chiari (như hình dưới – chú ý đến tiểu não)

hội chứng Dandy-Walker

nứt đốt sống – rachischisis do thất bại trong đóng ống thần kinh (như bệnh lý thoát vị tủy – màng tủy – myelomeningocele) và u não. Nguyên nhân của bệnh nhi này vẫn chưa xác định. Phẫu thuật đặt VP shunt là biện pháp điều trị chính, nhưng trong các trường hợp khẩn cấp, cần dẫn lưu não thất bằng catheters.

Một số type khác của shunt đó là ventriculoatrial shunts, như cái tên nó sẽ dẫn từ não thất đến tâm nhĩ của tim, và ventriculopleural shunt dẫn đến khoang màng phổi.

Nhiễm trùng và dị dạng do các vấn đề cơ học như xoắn, gãy hoặc trật vị trí là những biến chứng thường gặp nhất của VP shunt.

Keywords: neurosurgery, head and neck / ENT, CT

Bibliography:

Wright Z, Larrew TW, Eskandari R. Pediatric

hydrocephalus: Current state of diagnosis and treatment. Pediatr Rev 2016;37(11):478–90.


Bạn cũng có thể truy cập website bằng tên miền https://capnhatykhoa.net