Mày đay mạn tính | Y học online, giới thiệu sách Group cập nhật kiến thức y khoa Mày đay mạn tính | Y học online, giới thiệu sách Group cập nhật kiến thức y khoa

Bs Phạm Ngọc Minh

Mày đay mạn tính



  1. Định nghĩa?
  2. Sinh bệnh học?
  1. Định nghĩa?

Mày đay mạn tính (Chronic urticaria) định nghĩa là tình trạng nổi mày đay trong 6 tuần hoặc hơn.

Sinh bệnh học của mày đay mạn tính bao gồm một chuỗi các sự kiện. Thông thường, có phù tại chỗ và ngứa do giải phóng histamin từ dưỡng bào. trường hợp nặng hơn có thêm thành phần gây viêm hoặc phức hợp kháng nguyên-kháng thể kích hoạt bổ thể và gây phản vệ

Những chất này hoạt hoá dưỡng bào tại chỗ, ngứa, nổi ban đỏ và nốt phỏng.

Case

Bệnh nhân nữ 25 tuổi nổi ban nhiều vùng trên cơ thể, ngứa và có thích thước từ 2-3cm trên da.  Mỗi tổn thương da xuất hiện khoảng 2 ngày nhưng cái cũ mất đi cái mới lại mọc, tình trạng này kéo dài khoảng 9 tuần.  cô không hút thuốc, uống rượu hay dùng thuốc gì từ 10 tuần trước. 3 tháng trước cô có đi du lịch. Không có tiền sử hen, dị ứng hay viêm da. Cô không dùng thuốc gì ngoài thuốc tránh thai. Khám toàn thân không có gì bất thường ngoài có hồng ban,  mụn nhỏ ở người, tay, chân và vùng tì đè, có nổi mảng (dermatographism). Công thức máu và máu lắng bình thường

  1. Nguyên nhân có thể gây mày đay ở bệnh nhân này?
    1. Phương pháp chẩn đoán?
    1. Điều trị?
    1. Dự phòng cho bệnh nhân nếu không tìm ra nguyên nhân gây dị ứng?
  2.  Nguyên nhân có thể gây mề đay ở bệnh nhân này?

 Nguyên nhân phổ biến nhất của mày đay cấp tính là phản ứng dị ứng với một loại thức ăn hoặc thuốc. Ngược lại đến 80% – 90% số bệnh nhân có nổi mề đay mãn tính không tìm ra nguyên nhân. Còn lại không phải do dị ứng;có thể do viêm da eczema, viêm mũi dị ứng, hen suyễn. Sự xuất hiện nổi từng mảng trên da gợi ý do sự tăng tính nhạy cảm của tế bào mast và các mạch máu trong da, nhưng nguyên nhân nổi mảng trên da chưa rõ. Hầu như bất kỳ loại thuốc nào cũng đều có thể gây nổi mề đay. Thuốc tránh thai, aspirin, vitamin và thuốc cảm cúm thường là nguyên nhân gây ra. Thực phẩm đôi khi cũng gây mày đay mạn tính trong tiền sử.

Mề đay cũng có thể kết hợp với bệnh hệ thống như lupus, hội chứng Sjogren, viêm khớp dạng thấp và cường giáp hoặc suy giáp. Những bệnh nhân này thường tăng ESRs, sinh thiết da có thể thấy tổn thương mạch nhỏ thâm nhiễm bạch cầu đa nhân và lắng đọng globulin miễn dịch. Nhiễm trùng là nguyên nhân hiếm gặp của mày đay, bao gồm nhiễm virus trong viêm gan, các bệnh nhiễm giun sán.

Cần hỏi kỹ tiền sử để có phát hiện đáng lưu ý. 1 vài test đặc hiệu có thể dùng để đánh giá tiền sử bệnh. Test thức ăn trên da hoặc đặt viên đá lạnh trên da nếu nghi mày đay do lạnh. Nếu không tìm được nguyên nhân rõ ràng, có thể làm CBC, nước tiểu, ESR, sinh hóa máu. Kháng thể kháng FcεRI dương tính trong 40% trường hợp, được định nghĩa xếp vào nhóm mày đay tự miễn.

Nếu tăng ESR gợi ý do viêm mạch, tiếp theo có thể làm thêm:  CH50 , C3 , C4 

Sinh thiết da có nhuộm thuốc miễn dịch huỳnh quang, HbsAg và HBsAb, cryoglobulins, kháng thể kháng nhân và phức hợp miễn dịch lưu hành CIC

Bệnh nhân này nên lấy phân kiểm tra trứng giun sán vì mày đay xuất hiện sau khi đi du lịch 3 tháng trước

Nếu mẫu phân âm tính hướng dẫn bệnh nhân nên tạm ngừng dùng thuốc tránh thai

Không có biện pháp điều trị nếu không xác định được nguyên nhân dị ứng. tuy nhiên có thể điều trị triệu chứng. kháng histamin h1 như diphenhydramine hoặc hydroxyzine  thường được sử dụng. điều trị lâu dài với các thuốc như fexofenadine , loratadine, cetirizine và desloratadine/ loratadine

Corticoid không nên dùng lâu dài vì nhiều tác dụng phụ. Trường hợp cần thiết có thể sử dung nhóm thuốc ức chế miễn dịch như hydrochloroquin, sulphasalazine, cyclosporin.

Giả sử không tìm được nguyên nhân mà không có bệnh lý tự miễn tiên lượng khá tốt. bệnh sẽ tự hết trong vòng 2 năm. Lí do thì chưa rõ


Bạn cũng có thể truy cập website bằng tên miền https://capnhatykhoa.net